Giáo hoàng Benedict XVI tuyên bố sẽ thoái vị trước đoàn Hồng y tại Vatican. Ảnh: AFP

Tất cả Giáo hoàng gần đây đã thay đổi các quy tắc lựa chọn người kế vị, trừ Giáo hoàng John Paul I, qua đời ngày 29/9/1978, khi vừa đăng quang 33 ngày và chưa thay đổi quy tắc.

Giáo hoàng Benedict XVI hôm nay tuyên bố sẽ từ chức vào ngày 28/2 và ông cũng chính là người sửa đổi cách thức lựa chọn người kế nhiệm cho mình để đảm bảo vị Giáo hoàng mới có thể nhận được sự ủng hộ lớn nhất có thể.

Theo quy định này, Giáo hoàng mới sẽ được chọn khi có đủ 2/3 số hồng y trong hội nghị của đoàn Hồng y lựa chọn, bất kể phải trải qua bao nhiêu vòng bầu cử. Như vậy quyết định của Giáo hoàng Benedict XVI đã đảo ngược lại cách thức lựa chọn của người tiền nhiệm, Giáo hoàng John Paul II, được ban hành năm 1996.

Cụ thể, cách thức được áp dụng hiện tại như sau:

Từ năm 1970, Giáo hoàng Paul VI quyết định đoàn Hồng y được giới hạn đến 120 người với độ tuổi không quá 80. Ông cũng yêu cầu thực hiện các biện pháp để ngăn chặn nghe lén.

Trong thời gian chuyển giao, người đứng đầu đoàn Hồng y sẽ tạm thời là người đứng đầu của nhà thờ Thiên chúa.

Nếu Giáo hoàng tiền nhiệm đã qua đời thì người đứng đầu kể trên sẽ là người chủ trì tang lễ, chôn cất Giáo hoàng quá cố và tổ chức cuộc bầu cử người kế nhiệm, cùng với sự hỗ trợ của ba vị hồng y do đoàn Hồng y bầu ra. Ba vị hồng y này cứ ba ngày sẽ được bầu mới một lần.

Mật viện bầu cử phải gặp mặt trong ít nhất 15 ngày, nhưng không được kéo dài quá 20 ngày, sau khi Giáo hoàng qua đời hoặc thoái vị. Các vị hồng y phải tuyên thệ sẽ giữ bí mật khi họ bước vào cuộc họp kín. Hình thức xử phạt cho việc vi phạm lời thề là tự động bị khai trừ.

Từ năm 1271, sau một khoảng thời gian gián đoạn, các hồng y phải tuân thủ hình thức bị khóa trái trong một phòng riêng, chỉ ăn bánh mỳ và uống nước, có một thầy thuốc và đầu bếp phục vụ, để thực hiện quá trình bầu cử hoàn toàn độc lập, không thảo luận với ai.

Khi một hồng y được chọn, ông sẽ được hỏi ý kiến xem có đồng ý trở thành Giáo hoàng hay không và muốn được gọi tên là gì. Chủ tịch đoàn Hồng y khi đó sẽ bước ra ban công chính của tòa thánh Vatican và tuyên bố với thế giới: "Habemus Papam!", "Chúng ta có Giáo hoàng mới". Sau đó Giáo hoàng sẽ xuất hiện trên ban công và gửi lời chào và cầu nguyện đến các con chiên của mình.

Giáo hoàng Benedict XVI, vị giáo hoàng thứ 265, được bầu trong Mật nghị Hồng y vào tháng 4/2005, hôm nay tuyên bố trước các hồng y rằng ngài sẽ thoái vị ngày 28/2 tới vì lý do sức khỏe.

Giáo hoàng là người đứng đầu Vatican, quốc gia nhỏ nhất thế giới nằm gọn trong thành phố Rome, Italy, và cũng là lãnh đạo tối cao của Giáo hội Công giáo Rome. Theo Giáo luật Công giáo Rome, giáo hoàng là người có quyền hành pháp, lập pháp và tư pháp trọn vẹn trong lãnh thổ Vatican. Giáo hoàng là một chức vụ trọn đời, nghĩa là thời kỳ lãnh đạo của một giáo hoàng chỉ kết thúc khi giáo hoàng đương nhiệm qua đời.

Vũ Hà (theo AFP)